Gideon van Aartsen

Korte synopsis:
Sander de Kramer trekt op met de Franse avonturier/piloot Gregoir Deteouf, die probeert de oprukkende lepra op het geïsoleerde Madagaskar in te dammen. Via een junglerivier bereiken Sander en Gregoir locaties die voor westerse reizigers vrijwel ontoegankelijk zijn. Nu een oud disc jockey, die veel geld in het leger steekt, president is van Madagascar, gaat de gezondheidszorg op het eiland hollend achteruit. Steeds meer jonge mensen in de afgelegen gebieden worden sklachtoffer van de lepra bacterie, die elders aan de wereld nauwelijks nog voet aan de grond krijgt.

Inhoud:
Alsof hij na een duizelingwekkende rit uit een achtbaan was gestapt, zo voelde Sander de Kramer zich na zes weken filmen voor Reisadvies Negatief. Met de trein, minibusjes en een gammele Lada door Oekraïne, met hotsende en klotsende roestige Landrovers door de laatste restjes regenwoud van Sumatra, op de motor over de Highway of Death in noord Sri Lanka, twee dagen varen op een junglerivier in Madagaskar en, last but not least, zèlf vliegen terwijl Gregoir Detoeuf, piloot van de Leprastichting, met zijn ogen dicht een broodje kaas verorbert!

“Waanzinnig kicken!”, lacht Sander, inmiddels weer veilig met beide benen op de (Nederlandse) grond. “Ik zat voor het eerst van mijn leven in zo’n klein kistje en ik mocht meteen aan de stuurknuppel. “Houd hem op 9!,” riep Gregoir, wijzend op een van de metertjes.”En roep even als je het toestel van Air Madagascar ziet. Dat kan er elk moment aankomen…” Dat laatste vond ik wel wat minder. Ik zweette peentjes, doodsbang voor een botsing met de straaljager van de nationale luchtvaartmaatschappij.”
Sander vloog in Madagaskar van vanillestad Antalaha naar het junglestadje Sambava in het noordoosten om daar geneesmiddelen en andere medische spulletjes af te leveren voor de behandeling van leprapatiënten. Melaatsheid lijkt bijna van de wereld verbannen, maar in de afgelegen oerwoudgebieden van Madagaskar komen er jaarlijks tussen de duizend en tweeduizend leprapatiënten bij. Je zou denken: Wie gaat er nu op reis naar locaties waar het lepragevaar loert? “Sander van Reisadvies Negatief natuurlijk!”, grapt De Kramer, om er meteen aan toe te voegen dat melaatse mensen veel minder gevaarlijk of besmettelijk zijn dan oude Bijbelse verhalen je misschien doen geloven.
Sander: “In Madagaskar zijn nog steeds leprakolonies, waar de melaatsen afgezonderd leven van de gewone bevolking. Iedereen is doodsbenauwd voor ze, vooral als ze zwaar verminkt zijn. Mensen denken nog altijd dat leprapatiënten door de duivel zijn behekst en erop uit zijn hun onheil ook aan andere door te geven. De waarheid is dat je eigenlijk alleen maar lepra kunt krijgen als je gezondheid heel slecht is of je een erg geringe weerstand hebt, een gezonder gozer als ik heeft van leprapatiënten niets te vrezen. In Madagaskar worden vooral kinderen door de ziekte getroffen, de leprabacterie gaat via hoesten of niezen van de ene op de andere mens over. In de jungle wonen gezinnen met veel kinderen, opeengepakt in piepkleine, bloedhete vochtige bamboehutjes. Door eenzijdige voeding en vitaminegebrek zijn vooral de kinderen vaak zwak, zij missen voldoende weerstand tegen de leprabacterie.”
Gregoir Detoeuf, de 56-jarige Franse avonturier en piloot met wie Sander optrekt in de vierde en voorlopig laatste aflevering van Reisadvies Negatief, vertelde aan Sander waarom hulp van de Nederlandse Leprastichting aan de melaatsen van Madagaskar zo enorm belangrijk is: “Er zijn op de lokale gezondheidsposten in de jungle onvoldoende medicijnen om nieuw ontdekte patiënten, meestal kinderen, te helpen. Wil je voorkomen dat deze kinderen onherstelbaar verminkt raken en ook nog eens een heleboel andere kinderen besmetten, dan moet je die medicijnen daar naartoe brengen. Ook hebben de patiënten geen geld om simpele medische middelen als verband of gaas te kopen, waarmee ze hun wonden of verminkingen kunnen verzorgen. Dus brengen wij dat gratis naar ze toe. Ook zorgen we ervoor dat onervaren artsen lepra kunnen ontdekken door hen bij te scholen.”
Sander: “Een groot probleem is ook dat twee jaar geleden een staatsgreep plaatsvond in Madagaskar, waarbij een jonge gast, Andry Rajoelina, een voormalige DJ, aan de macht is gekomen, die enorm bezuinigt op gezondheidszorg. Hij vult zijn zakken met het omver hakken en verkopen van de laatste stukken oerwoud. Rajoelina geeft wel extra geld aan het leger, dat hem dan ook lekker steunt. Veel medische posten in het verre achterland zijn nu uit geldgebrek gesloten. De Leprastichting is daar dan de enige die nog hulp biedt aan nieuw ontdekte melaatse kinderen en oudere leprapatiënten.”