Inleiding
De DDG is een vereniging voor film- en televisieregisseurs.
Sinds de oprichting in 1998 timmert de organisatie hard aan de weg om de
belangen van haar leden te behartigen. In het nu volgende beleidsdocument treft
u aan welke onderwerpen in de komende twee jaar op de agenda staan.
Visie
De audiovisuele regisseur heeft met het steeds maar
uitdijende media-aanbod meer dan ooit een (maatschappelijke) rol van betekenis.
Het beeld neemt steeds meer de leidende macht van het woord over. De behoefte
aan duiding, reflectie en goede verhalen zal steeds meer toenemen. In het
artistieke, internationale domein nemen Nederlandse regisseurs ook meer en meer
hun positie in, getuige de vele selecties van Nederlandse makers op
internationale filmfora, zoals het Berlinale Forum. Kortom, de Nederlandse
regisseur doet het goed!
Er pakken zich echter ook donkere wolken boven filmland samen.
Sinds het aantreden van het kabinet Rutte dreigt er een bezuiniging van 200
miljoen op de cultuurbegroting en nog eens 200 miljoen op de begroting van de
publieke omroep. Beide zijn een bedreiging voor de productie en distributie van
hoogwaardige film- en televisieproducties: speelfilms, dramaseries,
documentaires, korte film, animatie, experimentele film enz. Filmmakers zullen
met alles wat ze in zich hebben moeten aantonen dat hun métier tot de
kernwaarde van het nationale cultuur- en mediabeleid behoort.
De publieke belangstelling voor de Nederlandse film
onderschrijft deze waarde in ieder geval. Het bioscoopbezoek is in de afgelopen
vijftien jaar gestegen naar gemiddeld meer dan 15% marktaandeel. De laatste
paar jaar zijn er diverse dramaseries die zeer goed scoren op de televisie en
ook de andere genres weten hun weg - al dan niet via nieuwe distributiekanalen
- naar het publiek te vinden. De film/tv-maker weet zich anno nu goed te
verhouden tot zijn publiek en de DDG speelt daarop in door het organiseren van
diverse activiteiten (waaronder het Festival van het Ondernemen).
De DDG heeft de taak om alle regisseurs te ondersteunen. Zij
vertegenwoordigt ook de onafhankelijke makers, de filmmakers die kunnen
reflecteren op de samenleving en een langere termijn visie op de maatschappij
hebben. Daarom is het van groot belang om voor hun positie op te komen en te strijden
voor verbetering van de omstandigheden van regisseurs.
Dat doet de DDG al jaren en ze zal daar in de komende jaren
mee doorgaan. Kern van onze activiteit zit voor het bestuur en het bureau in
het versterken en professionaliseren van de beroepspraktijk van regisseurs.
Daarom zal de DDG in de komende jaren een aantal nieuwe activiteiten gaan
ontplooien en een aantal bestaande beleidszaken verder ontwikkelen.
Thema's
De DDG heeft in haar beleid een viertal inhoudelijke thema's voor de
komende jaren geformuleerd:
Verbeteren rechtspositie
Deskundigheidsbevordering
& Professionalisering
Rijksoverheidsbeleid
algemeen
Toenemende onafhankelijkheid
van regisseurs
1. Verbeteren rechtspositie
Net als voorgaande jaren is het verbeteren van de rechtspositie van
regisseurs één van de prioriteiten. Op dit punt staat een aantal belangrijke
ontwikkelingen te gebeuren, die de volledige aandacht van de DDG vragen:
Verwacht wordt dat binnen enkele maanden
de onderhandelingen over rechtenvergoedingen met de kabelmaatschappijen,
omroepen en overige exploitanten van start gaan. De DDG werkt op dit punt
nauw samen met de VEVAM en binnen PAM (samenwerking van DDG, ACT en
het Netwerk Scenarioschrijvers + hun cbo's VEVAM, Norma en Lira), dat speciaal
voor dit doel eind 2009 is opgericht. Het op gang krijgen van de
onderhandelingen verloopt weinig voorspoedig - in feite proberen we al
sinds 2007 om de onderhandelingstafel te komen - waardoor het inroepen van
hulp (in de vorm van mediation of bemiddeling) door OCW of Justitie niet
kan worden uitgesloten.
Voorts is de regering bezig met het
invoeren van een Wet Auteurscontractenrecht. Reeds in 2010 is een conceptwetstekst
ter consultatie aan belanghebbenden voorgelegd en in het komende jaar zal
naar verwachting een wetsvoorstel naar de Tweede Kamer worden gestuurd.
Alhoewel er een aantal gunstige algemene uitgangspunten voor auteurs in de
wet zijn opgenomen, is de vraag nog sterk wat de uitwerking voor
film/tv-regisseurs zal zijn. De ontwikkelingen op dit vlak worden
nauwgezet gevolgd door het in 2010 opgerichte Platform Makers. Algemeen
Secretaris Martijn Mewe is bestuurslid van dit samenwerkingsverband.
Een ander actiepunt is het in gezamenlijkheid
met de NVS opstellen van een Modelcontract voor speelfilm. Hiervoor hebben
we in 2010 al een aantal gesprekken gevoerd. Inmiddels zijn er concrete
teksten op papier gezet en hopelijk kunnen we in de loop van 2011 een
eerste concept-versie van het modelcontract aan de leden van de DDG en NVS
voorleggen.
Tot slot zijn we recentelijk (en voor het
eerst) uitgenodigd om - samen met het Netwerk Scenarioschrijvers - een
bestuurslid af te vaardigen naar Stichting De Thuiskopie. Zoals bekend
beheert deze (wettelijke) stichting de auteursrecht-vergoedingen voor het
privékopiëren van auteursrechtelijk beschermd materiaal. Belangrijkste
(eeuwig durende) strijdpunt bij Thuiskopie is het van toepassing verklaren
van de vergoeding op blanco CD's, harddisks en mobiele apparaten. De
DDG/Netwerk-zetel wordt de komende jaren ingevuld door Esmé Lammers.
2. Deskundigheidsbevordering
& Professionalisering
Een tweede belangrijk thema is het bevorderen van de deskundigheid en de
professionaliteit van regisseurs. De DDG heeft daartoe in de afgelopen jaren al
diverse activiteiten georganiseerd. In de breedte valt te denken aan de
maandelijkse ledenavonden, de jaarlijkse Studiedag op het Nederlands Film
Festival, de workshopreeks Regie ACT (inmiddels drie maal georganiseerd), de
cursus Ondernemen in de Film- en TV-sector (ook drie keer geweest) en
incidentele bijeenkomsten. Hiermee zullen we in de komende jaren gewoon
doorgaan.
Aanvullend hierop organiseert de DDG een aantal nieuwe activiteiten,
deels als voortzetting van succesvolle, in 2010 gestarte initiatieven.
Net als vorig jaar zal de DDG in 2011 en
2012 een Festival van het
Ondernemen organiseren. Deze formule heeft zijn succes reeds in 2009
bewezen (toen de Maand van het
Auteursrecht) en de inhoudelijke kapstok ‘ondernemen' blijkt zo
inspirerend, dat we besloten hebben onder deze vlag opnieuw een aantal
activiteiten in kort tijdsbestek te gaan organiseren. In 2011 zullen deze
plaatsvinden in juni, waarbij de volgende onderdelen aan bod zullen komen:
een workshop pitchen, de training onderhandelen (ook in 2010 aangeboden,
was een groot succes), een ledenavond over de noodzaak van begrotingen
kunnen lezen, een bijeenkomst over internationale coproducties en een
discussiemiddag over de rol van de regisseur bij de uitbreng.
Verder heeft er al in februari van dit
jaar een discussiebijeenkomst plaatsgevonden over de tendens, dat steeds
meer documentaire regisseurs zelf gaan produceren. Deze bijeenkomst vond
op 10 februari bij het Mediafonds plaats en werd i.s.m. de beide fondsen
en de DPN georganiseerd. De uitkomst hiervan was dat er behoefte bestaat
aan een soort van guidebook voor
documentaire regisseurs en producenten: een lijst met aandachtspunten die
de samenwerking tussen regisseur en producent moeten verbeteren. De DDG en
DPN hebben besloten om gezamenlijk zo'n checklist te gaan opstellen.
Tot slot zal de DDG incidentele
activiteiten organiseren die raken aan de professionele ontwikkeling van
regisseurs. Een goed voorbeeld daarvan is de themamiddag op 23 maart 2011 over
het Talentontwikkelingsbeleid van de fondsen en omroepen. Deze bijeenkomst
wordt i.s.m. het Netwerk Scenarioschrijvers georganiseerd en zal een
platform bieden voor regisseurs en schrijvers om zich uit te spreken over
talentontwikkeling in het algemeen en het bestaande Deltaplan Talent.
3.
Rijksoverheidsbeleid algemeen
Zoals in de inleiding vermeld staat zal de cultuur- en omroepsector de
komende jaren met aanzienlijke bezuinigingen te kampen krijgen. De DDG schaakt
in dit dossier op twee borden:
Bezuinigingen op cultuur: toen de
cultuurbezuinigingen werden aangekondigd is er in november 2010 een
grootschalig protest op poten gezet. Dit ging uit van Kunsten '92, waarvan
de DDG actief lid is. In vervolg daarop heeft FNV KIEM het initiatief
genomen om een meer inhoudelijk onderbouwd geluid uit de cultuursector
richting staatssecretaris te laten klinken. Dat overleg is nog pas zeer
recent opgestart, maar ook daaraan zal de DDG haar steentje bijdragen.
Bezuinigingen op de NPO: wat betreft de
bezuinigingen bij de omroep is het protest nog minder sterk georganiseerd,
dan wel hoorbaar. Dat heeft voor een belangrijk deel te maken met het feit
dat de invulling van de bezuinigingen nog volstrekt onduidelijk is.
Desalniettemin is de DDG betrokken bij het ‘oplijnen' van mogelijke
acties. Er is bijvoorbeeld een goed contact opgebouwd met belanghebbenden
binnen de omroep en de NVJ, de mensen achter http://kwartvanrutte.nl/. Daarnaast
worden binnen de Beleidsgroep Drama diverse stakeholders geconsulteerd en ook met de documentaire-sector
is er goed overleg over welke acties nodig zullen zijn. Vermoedelijk zullen
de acties pas in de tweede helft van 2011 concreet worden.
4. Toenemende onafhankelijkheid
van regisseurs
Tot slot een thema dat op dit moment nog niet zo speelt, maar in onze
ogen de komende jaren steeds belangrijker zal worden: toenemende onafhankelijkheid
van regisseurs. Hiermee doelen we op de mogelijkheden om als maker een almaar
onafhankelijkere positie in te nemen t.o.v. producenten, distributeurs, exploitanten
èn traditionele financiers. Dat heeft in eerste instantie betrekking op de
financiële positie van makers, maar kan ook een inhoudelijke component hebben.
Hierbij een aantal voorbeelden ter verduidelijking:
De DDG volgt de digitale ontwikkelingen op
de voet. Niet voor niets organiseerden we op het IDFA 2010 een bijeenkomst
over alternatieve financieringsvormen. Met name de webbased initiatieven die tijdens die middag gepresenteerd
werden, zoals het Britse BRITDOC Foundation, verdienen nader onderzoek.
Indien het in de rede ligt en op de weg van de DDG komt om soortgelijke
initiatieven te ondersteunen dan wel zelf te ontwikkelen, zullen we dat
niet nalaten.
Een concrete manier om aanvullende
inkomsten te verwerven is het business model dat ten grondslag ligt aan
het binnenkort te lanceren platform Filmotech. Deze mede met steun van de
DDG ontwikkelde webwinkel voor films en documentaires zal van elke verdiende
euro - na BTW-aftrek - 2,1 cent rechtsreeks naar de regisseur laten
terugvloeien. De VEVAM zal haar diensten inzetten om de betalingen te
verrichten.
Tot slot moet een thema-avond als in
oktober 2010 georganiseerd, over associate producerschap, ook in dit licht bezien worden. De hiervoor genoemde
activiteit bij het Mediafonds (op 10 februari 2011) raakt ook aan dit
onderwerp. Door het organiseren van dit type bijeenkomsten tasten we de
grenzen af van de beroepspraktijk voor regisseurs en hun mogelijkheden om
meer zeggenschap en financiële opbrengsten te krijgen over hun projecten.
Samenwerking
De DDG kan haar doelen niet alleen verwezenlijken. Door het
verstevigen van haar positie in de afgelopen jaren heeft de DDG als
samenwerkingspartner aan kracht gewonnen. Het aantal vaste en semivaste
samenwerkingsverbanden is inmiddels opgelopen tot een negental:
Portal
Audiovisuele Makers PAM (samenwerking van DDG, ACT (acteurs) en het
Netwerk Scenarioschrijvers + hun cbo's VEVAM, Norma en Lira)
Platform
Makers (alle beroepsverenigingen op het gebied van auteurs- en naburig
recht; bestuurszetel door Algemeen Secretaris Martijn Mewe)
Driehoeksoverleg
van Netwerk Scenarioschrijvers, NVS en DDG
Netwerk
Filmeducatie van het EYE Film Instituut
Stichting
Thuiskopie (bestuurszetel door Esmé Lammers, bestuurslid DDG)
Beleidsgroep
Drama (met Netwerk Scenarioschrijvers, ACT en NVS)
Beleidsgroep
Documentaire (met de Documentaire Producenten Nederland DPN)
Voorzittersoverleg
filmsector (voormalige Federatie Filmbelangen)
Lid
van de Europese koepelorganisatie FERA
Tot slot
De DDG is in haar dertiende levensjaar in een cruciale fase
beland. De komende jaren zullen uitwijzen of cultuur, en film in het bijzonder,
haar maatschappelijke positie kan behouden en of de noodzakelijke financiële
geldstromen in takt zullen blijven. Vooruitlopend op eventueel zwaar weer zal
de DDG zich moeten inzetten, om aanvullende financieringsbronnen voor
filmmakers te ontginnen. De Nederlandse regisseur zal cultureel ondernemer
moeten worden!
Ondanks de bedreigingen staat de DDG zelf er goed voor. Met
bovengenoemd pakket maatregelen zullen we onze positie in de komende twee jaar
moeten kunnen vasthouden en hopelijk nog verder verstevigen. Eén doel is in
ieder geval al hard op weg om gerealiseerd te worden in 2011: het inschrijven
van het 300e lid. De teller staat op dit moment op 285!
Martijn Mewe -
Algemeen Secretaris DDG
14 februari 2011
