De waarde van het delen / 2

Lage kosten - groot bereik Het traditionele medialandschap schudt de laatste tijd op haar grondvesten. Vaste waarden en verworven rechten blijken onhoudbaar. Auteursrechten van makers worden met hand en tand verdedigd, tot het strafrecht aan toe (we klagen ons eigen publiek aan!). Maar er lijkt een onomkeerbare verandering in denken over media, cultuur en artistiek eigendom. Aan de ene kant staat de filmmaker die denkt: 'Niemand mag zomaar mijn film bekijken of kopiëren zonder ervoor te betalen.' Aan de andere kant staat de kijker: 'Als ik iets mooi vind, wil ik het aan al mijn vrienden laten zien.' De kijker is aan de winnende hand. We staan op een omslagpunt in de geschiedenis van massamedia en communicatie. Nooit eerder kon in zo’n korte tijd tegen zulke lage kosten (te verwaarlozen kosten eigenlijk) zo’n groot publiek bereikt worden. En dat publiek wordt niet bereikt op de geijkte wijze van kwaliteitsaanbod vanaf één centraal punt. Nee, dat publiek bereikt zichzelf. Het gaat zelfs zover dat content op internet (of dat nou tekst, of muziek, of filmpjes zijn) van zichzelf geen waarde heeft; het heeft pas waarde wanneer het gedeeld wordt. Niet voor niets bestaan verreweg de meeste blogs uit repostings: verwijzingen naar andere content (die vaak zelf weer verwijzingen zijn). Het merendeel van het internet is een verwijzing naar of een remix van de minderheid: originele content. Dit verklaart het succes van weblogs en microblogs als twitter, van community sites als Hyves en Facebook, van chatten en Msn: platforms om content te delen met je netwerk. De motivatie van al dat online delen is niet financieel, maar puur inhoudelijk. Niet per se verheven of ideëel, maar eerder vanuit de inhoudelijke overweging: dit vind ik leuk, grappig, bijzonder, opvallend, of tenenkrommend genoeg om aan mijn vrienden te laten zien. Met de verborgen vraag: ‘Wat vinden jullie hiervan?’ En met die insteek kan een obscuur filmpje in korte tijd een enorm publiek bereiken. In zijn boek Here comes everybody - the power of organizing without organizations beschrijft Clay Shirky de verandering in termen van broadcast media en communications media. Televisie is een voorbeeld van broadcast media: een programma wordt door een kleine groep professionals gemaakt, op basis van vooraf bepaalde kwaliteitseisen, en dan aan het grote publiek getoond. Dit publiek kan het gebodene eenzijdig consumeren, of besluiten om dat niet te doen. Een voorbeeld van communications media is de telefoon: in direct gesprek, tweezijdig, met degene die ik bel (mijn doelgroep). Wij maken het gesprek: we kunnen de content zelf vormen, beïnvloeden en aanpassen.