VEVAM alleen voor regisseurs?

Door: Patrick Minks

Uit recent onderzoek is gebleken dat de verdeling van gelden bij de VEVAM de afgelopen 12 jaar is uitgedraaid op 37% scenaristen, 51% producenten en 12% regisseurs. De verdeling dient officieel 40-30-30 te zijn. Als je nagaat dat alleen al de kabelgelden jaarlijks om en nabij de 10 miljoen euro liggen, dan is regisseurs jarenlang voor miljoenen door de neus geboord.

De oorzaak voor de enorme scheefgroei in de repartitie is o.a. ontstaan door de zogeheten serieregeling die begin jaren 90 in het reglement opgenomen werd. Die houdt in dat bij series na een x-aantal afleveringen de vergoeding voor de regisseur krimpt tot 5% ten gunste van de producent. Let wel, de producent als natuurlijke persoon, niet als bedrijf. Want het productiebedrijf krijgt zijn vergoedingen via SEKAM. In veel gevallen moet die ‘natuurlijke producent’ de gelden doorbetalen aan het productiebedrijf. Zo kwam het totale VEVAM/SEKAM-producentenaandeel uit op bijna 80%. Op de VEVAM-ledenvergadering van 6 maart jl. is de serieregeling terecht afgeschaft.

Onderhandelingen
Alleen scheefgegroeide repartitie is geen reden om van VEVAM een collectieve beheersorganisatie (CBO) voor alleen regisseurs te willen maken, en dat is wel wat het huidige bestuur met instemming van een meerderheid van de leden wil. Belangrijk is het feit dat regisseurs in feite geen vertegenwoordiging hebben in de onderhandelingen met de kabelaars. SEKAM deed dat tot nu toe met een mandaat van VEVAM. Het onderhandelt samen met AGICO, de internationale producenten-CBO. Het waren dus de producenten die aan de onderhandelingstafel zaten.
Scenaristen zijn weliswaar aangesloten bij VEVAM, maar hun aandeel wordt vooral beheerd door Lira, de CBO voor schrijvers. De Lira zit aan de onderhandelingstafel als onderdeel van CISAC, een internationale koepel van o.a. schrijvers, fotografen, componisten en musici. Regisseurs komen er dus niet alleen in de repartitie bekaaid van af, maar bij de internationale onderhandelingen spelen ze geen rol van betekenis. Die situatie moeten regisseurs zichzelf natuurlijk ook aantrekken. Zie de totstandkoming van de serieregeling: regisseurs waren zich blijkbaar niet bewust dat er over hun auteursrechtelijke lot werd beslist.
Dat bewustzijn is er nu wel: het huidige VEVAM-bestuur ziet maar één oplossing voor de beroerde positie van regisseurs ten aanzien van collectieve rechten: een regisseurs-CBO. Niet alleen ter verbetering van de huidige situatie, maar indachtig de grote veranderingen op ’t gebied van digitale distributie van content, is dat meer dan noodzakelijk.