Transmedia is een term die sinds een paar jaar is opgedoken, in een poging duiding te geven aan een wildgroei aan creaties en verhalen die vooral online en interactief verteld worden. Persoonlijk vind ik het een problematische term: nodeloos ingewikkeld en met de nadruk meer op techniek dan inhoud. Niet voor niets heeft de Beeldenstorm site een aparte pagina Dictionary nodig om de term in niet minder dan 200 woorden uit te leggen.
Tijdens een panel op SXSW 2010, klaagde Felicia Day (online producer van o.a. The Guild) eveneens over de term, of eigenlijk over hoe deze nu gebruikt wordt:
“It’s just a really stupid word, and people use it because they don’t know…they just want to like…I just hate it! Because what does it mean? It means nothing!!
I mean, listen: “Transmedia” is any comic book that ever became a movie, before the internet. I mean it’s just (any novelization of a movie), yes! That’s “Transmedia!” I mean, it doesn’t mean anything, I don’t think that….they’re just throwing it around ’cause it’s a catch-phrase, and it’s like “yes, let’s create a webseries that could potentially be a TV show that could potentially become a movie.” That’s not Transmedia.”
De uitleg en discussie over Transmedia is eigenlijk volstrekt oninteressant. Komt het er niet simpelweg op neer dat er verhalen verteld worden - zoals al sinds mensenheugenis gebeurt - met alle middelen die tot je beschikking zijn? Dat begon mondeling, toen kwam het schrift erbij, afbeeldingen, bewegende beelden, internet... en nu: de combinatie van dat alles. Eigenlijk elke combinatie die maar handig is om je verhaal te vertellen, en om je publiek ermee te bereiken. Tja, als je daar een verheven term aan wilt hangen: be my guest.
Natuurlijk, ‘The medium is the message’: het feit dat je een verhaal vertelt binnen zoveel (interactieve) media verandert de aard van je verhaal. Maar tegelijkertijd: Who cares? Bij een slecht verhaal haakt je publiek even hard af: of het nou transmedia, crossmedia of een B-film is.
The Truth About Marika - Zweeds Transmedia succes
In Nederland beginnen Transmedia projecten (om die term toch maar te gebruiken) steeds meer het daglicht te zien. Onlangs was er zelfs een oproep vanuit het Mediafonds, in het kader van 60 jaar TV: De Transmedia regeling. Een wonderlijke samenkomst van schijnbaar tegengestelde krachten. Het bastion van ‘oude’ media - televisie - als basis voor projecten die dit medium helemaal niet nodig hebben; of sterker nog, die dit medium omver willen gooien.
Zijdelings was ik betrokken bij een project dat hieraan mee wilde doen, en voor mijn ogen zag ik een heuse ‘Catch 22’ ontstaan. Om aanspraak te doen op deze regeling, diende je als Transmedia maker een omroep achter je te hebben. Maar die omroep had er geen enkel belang bij om te participeren, als het uiteindelijke product niet uitgezonden kon worden. Niets motiveert een publieke omroep minder, dan investeringen die niet eens tot zendtijd leiden. Er valt geen eer aan te behalen.
Natuurlijk, natuurlijk, wél projecten die als spin-off kunnen werken voor programma’s op de kijkbuis; als verdieping of uitbreiding of beter nog: crossmediale marketing van het televisieprogramma. Crossmediaal, ja, niet Transmediaal.
But what’s in a name?
[Op de DDG/Beeldenstorm dag op 26 september kwamen voorbeelden, tips en handvatten voor Transmedia uitgebreid aan bod. Ook is er gesproken over de resultaten tot nu toe, van die Transmedia regeling van het Mediafonds.]