Heb je goede adviezen voor regisseurs?
En je moet je zelf afvragen wat zoek ik eigenlijk in een producent?
Op het moment dat je iemand wilt die op inhoud een gesprekspartner is, dan komen sommige producenten wat minder en andere wat meer in aanmerking.
Als je denkt dat is echt een film die puur commercieel is, dan moet je in een andere hoek zoeken dan wanneer je een heel eigen, authentieke persoonlijke film wilt maken.
En mensen moeten wel echt goed begrijpen, film is duur, film is belastinggeld voor een heel groot deel, daar mag wel wat tegenover staan. Het geld komt ergens vandaan, dus mensen gaan daar iets over zeggen, of hebben daar een inbreng in. Denken dat je per definitie recht op subsidie hebt, is onzin.
Regisseurs zien de producent soms te veel als iemand die alleen maar regelaar voor geld is. Maar regelen van geld is altijd gekoppeld aan een inhoud, aan de context van wat er kan op een bepaald moment. Dat willen ze dan niet zien. Dan krijg ik te horen: 'Dat is jouw probleem'. Maar het is niet alleen mijn probleem, het is ook een inhoudelijk probleem van de film. Het is niet alleen maar een probleem dat de producent even moet oplossen.
Soms is er een grens aan een budget. Dat zijn dingen waar je het over moet hebben.
Veel regisseurs komen ook bij een producent om verlost te worden van een heleboel onzekerheden en om over hun bol geaaid te worden.
Ik maak er weleens grappen over, dat het hier eigenlijk een zorgboerderij is met mij aan het hoofd van de therapeutische afdeling, maar het is wel een beetje zo soms.
Hoe open ben jij over de financiën?
Ik ben begonnen daar totaal open in te zijn. Dan gaf ik echt een begroting mee naar huis.
Daar ben ik wel een beetje van teruggeschrokken, want dat leverde mij zo ongelofelijk veel extra werk op. Regisseurs hadden dan het rode potlood even gehanteerd, accountantskosten geschrapt, want dat was voor hun toch niet nodig om maar een simpele te noemen. Of andere dingen geschrapt waarvan ik dacht dat kan je nu wel zeggen, maar dat is gewoon niet waar. Ik bedoel ik MOET met een postproductiebedrijf in zee en die rekenen dat en dat en dat. Dat is ook het terrein van de producent en de producent is daar ook voor verantwoordelijk. Als regisseur moet je ook blij zijn dat een producent dat deel op zijn nek wenst te nemen.
In hoeverre betrek je een regisseur dan bij de financiële kant?
Als het goed is ga je op basis van een project praten. Hoe denk je dat het moet? Maak eens een schatting van het aantal draaidagen. Als iemand dan zegt, 'Ja het gaat om een lange documentaire, toch wel 60 draaidagen'.
Dat vind ik best wel veel. Als er dan een cameraman is die 400 euro per dag gaat verdienen...dat is nogal wat. Mensen zijn soms heel verbaasd als je zegt: 'Dat gaat niet'.
Het kan misschien wel als je het anders doet, als je zelf camera doet of de helft is archiefmateriaal of het zijn foto’s, maar niet 60 dagen met een volle crew op stap in Zanzibar. Dus dat is een gesprek dat je moet voeren. Het is allebei een beetje geven en nemen.
Regisseurs vragen over het algemeen niet naar afrekeningen. Ik kan het ook altijd verantwoorden en het Filmfonds kijkt daar ook echt naar.
De werkelijkheid is altijd anders dan de begroting. Dat kan ook niet anders, want de begroting maak je aan de voorkant van een project en de afrekening is een ander ding. Een aantal dingen lopen anders, je gaat met een busje in plaats van met het openbaar vervoer of die actrice is afgevallen. In principe kan je dat wat er anders is gegaan allemaal verantwoorden. Ik doe er ook altijd een briefje bij. Het filmfonds is de controlerende factor.
En hoe gaat dat bij jou als regisseur?
Bij mijn laatste film, Atlantis, heb ik de afrekening nooit gezien.
Vroeger, toen mijn films nog hier in huis geproduceerd werden, mocht ik dat altijd zien, maar heb ik dat niet altijd willen zien. Dan dacht ik: 'Zoek het uit. Ik wil het niet weten'. Dus ik kwam er pas later achter dat Belle van Zuylen wel degelijk over budget gegaan was, terwijl ik dacht dat dat niet zo was.
Maar nu met mijn eigen speelfilm bij Waterland, verder heel aardige jongens, heb ik alleen ooit een draaibudget gezien, maar nooit een afwerkingsbudget. Ik heb daar wel om gevraagd, maar ik heb dat nooit gekregen.
Dat draaibudget was geloof ik €725.000, terwijl ik bij het Filmfonds, de bedragen zie van wat het totale budget was. Die liggen een stuk hoger. Terecht natuurlijk, want er zit ook nog afwerking bij. Dan weet ik niet waar de rest van het geld naar toe is gegaan.
Ik kan zelf van ieder project uitleggen waar het geld is gebleven en van zo’n eigen project is mijn belangstelling ook puur professioneel. Zo’n project ken je dan goed en dan is het ook interessant om vanaf de productiekant een blik financieel te werpen.
Is dat frustrerend als je daarin geen inzage krijgt?
Ik heb geen zin om daar gefrustreerd van te raken. Daar ga ik mijn tijd en energie niet aan besteden. Dat is een keuze. Ik weet dat er heel veel regisseurs heel zwaar gefrustreerd zijn van dit soort dingen. Ik doe het niet. Ik heb er geen zin in. Ik vind het wel belachelijk, maar dat is wat anders.
Weet je wat de reden was dat je het niet te zien kreeg?
Ze hebben er geen zin in. Het kost tijd en gezeur. Ik moet ter verdediging zeggen, soms is het kwetsbaar. Er zijn altijd ingewikkelde dingen. Fondsen die bepaalde voorwaarden stellen. En daar wordt weleens op het scherp van de regelgeving iets gedaan. Als je dat niet doet, dan kan iets gewoon niet gemaakt worden, maar op het moment dat je dat de openbaarheid ingooit dan zegt dat Fonds: 'Jou hoeven we niet meer'.
Dat mogen regisseurs ook wel weten dat de financiële onderhandelingen met partijen, met distributeurs ook, ingewikkeld en kwetsbaar kunnen zijn.
Begrijp me goed, ik heb het niet over oplichting, maar het gaat om hoe lastig dingen zijn om door alle mazen van het net heen te zwemmen om toch die film te maken. Ik ga nu even uit van de oprechte intentie. Ik denk dat je dan soms op ingewikkelde terreinen terecht komt.
Wat zou de DDG kunnen doen om een beter begrip tussen regisseur en producent tot stand te brengen?
Je zou een iets grotere producent moeten hebben die eens precies uitlegt hoe zit het nou. Waarom is het zo lastig om een regisseur inzicht in een begroting of afrekening te geven. Wat zijn de ingewikkelde dingen in dat hele financiële spel met fondsen en andere partijen en distributeurs.
Sommige dingen kan je wel bot zeggen maar dan maak je ook vijanden. Als je tegen een regisseur zegt ik begin niet aan jouw project, want je bent eigenlijk niet bankable dat is een beetje een grove belediging, dus je probeert het anders te omschrijven.
Voor al dat soort dingen die met geld te maken hebben, moet je iemand zoeken die daar open over durft te praten zonder dat hij daarmee teveel vijanden maakt.
Heb je nog een wijze boodschap?
Wat ik altijd in film zie, is dat eigenwijsheid en eigenzinnigheid je kracht en je zwakte tegelijk zijn.
Website Digna Sinke
Website SNG Film