Foto: Janica Draisma
Ik wilde helemaal niet zelf produceren. Ik voel mij meer regisseur dan producent. Er was een praktische reden. Toen René overleed waren er twee films in productie, de opnames waren net gedaan, de montage in volle gang. Ik was tijdens zijn ziekte zó bij die films betrokken en kende dit kantoor, dat het het meest voor de hand lag dat ik het af zou maken. Dat heb ik toen gedaan.
Er waren ook nog films in ontwikkeling. Dus ik stond al heel snel, ik geloof met L’ami Hollandais, bij het Forum van het IDFA, want dat was een van de projecten in ontwikkeling. Toen ben ik ook doorgegaan met nieuwe dingen.
Ik had het gevoel dat ik dit werk voort moest zetten, de positie die SNG altijd gehad heeft: iets andere films, films die misschien anders niet gemaakt worden, films waarin mensen langer met een project bezig kunnen zijn, mensen die niet helemaal de gevestigde regisseurs zijn, die toch met iets aankomen. Volgens mij zijn er eigenlijk te weinig producenten op dat terrein.
L’ami Hollandais
Sommige regisseurs doen 25 projecten tegelijk, maar dat heb ik nooit gedaan, 3 maximaal 4, en dan nooit echt tegelijk, misschien alleen in een heel pril stadium. Dus ik had het gevoel dat ik naast het produceren ook wel regisseur kon blijven.
Wat voor soort producent ben je?
Ik ben als producent een rare producent. Ik val buiten de normale orde van producenten. In de ogen van mijn collega’s zit ik ergens in een soort marge.
De regisseurs zien mij als producent, maar de producenten zien mij als regisseur. Die vinden mij geen echte producent. Die vinden dat ik veel te veel op de hand van de regisseur ben, veel te veel begaan met hun lot, met inhoud. Ik kom te weinig in Cannes, ik praat met te weinig mensen, ik ben niet handig genoeg met allerlei 'trucs'. Daar weet ik allemaal te weinig van. Daar wil ik ook niks van weten denk ik.
En omgekeerd, regisseurs vinden mij te veel een producent omdat ik te veel begrip heb voor hoe ingewikkeld het is om een film van de grond te tillen, ik te goed kan rekenen. Noem maar op.
Wat voor soort films wil je graag produceren?
Primair gaat het altijd om auteursfilms. Daar zit al aan verbonden dat mensen een persoonlijke urgentie hebben. Er is een plan en dat wil jij maken en dat wil ik ook maken. Andere plannen neem ik niet aan. Dat is echt een criterium. Ik ga niet iets aannemen, omdat ik denk: “Daar zit misschien geld in”. Dat interesseert me allemaal niks. Het moet mij aanspreken.
Het kan alles zijn: speelfilm, documentaire, experimenteel, ik heb zelfs animatiefilms gedaan.
Duik je er inhoudelijk erg in?
Ik duik er wel inhoudelijk in, maar ik probeer juist te voorkomen dat ik mijn eigen smaak inbreng. Dat doe ik wel in mijn eigen projecten. Daar heb ik een ander niet voor nodig. Ik probeer zo goed mogelijk mee te denken met wat die regisseur wil en niet wat ik wil. Ik wil ook echt heel dienstbaar zijn, bijna principieel, aan het idee van de regisseur.
Ik heb vroeger in veel adviescommissies gezeten. Sommige mensen zijn heel slecht in het beoordelen van dingen los van hun eigen directe smaak. Terwijl je moet kijken of wat hier staat klopt met de ambitie van de regisseur. Wat dat betreft denk ik dat je als producent ook een soort bewaker bent ...
Hoe doe je dat, dat bewaken?
Het gaat niet alleen om geld, het gaat ook om hoe doe je het zo dat je een optimale vrijheid kunt behouden over je eigen project. Hoe zorg je ervoor dat het project echt wordt zoals JIJ het hebben wil, als regisseur.
Dat geeft mij als producent ook een ingewikkelde opgave. Misschien moeten we wel niet met het gewone rijtje in zee. Misschien moet ik wel niet een omroepdramaturg aan mijn broek hebben in dit geval.
Maar dan hebben we minder geld en hoe krijgen we die regisseur weer zover dat hij met minder geld toch dat ding gaat maken wat hij eigenlijk maken wil.
Vaak zit er in de soort films die ik produceer een uitruil: je hebt wel meer vrijheid, maar dat betekent wel minder geld.
Ik vind ook dat mensen, ook cameramensen bijvoorbeeld, twee prijzen in hun hoofd moeten hebben. Een prijs voor als er geen of weinig geld is en een prijs voor een normaal budget.
Dat heb ik zelf ook. Ik maak zelf ook rare dingen tussendoor. Daar zit een ander voordeel aan natuurlijk. Daar doe je wat je zelf wilt, totaal ongebonden. Dat kan je amateurisme noemen, maar amateurisme in de goede zin van het woord: liefhebber. Liefhebbers filmpjes.
Op het moment dat jij een raar eigen ding wilt maken en dat kost 70.000 euro, dat kan heel goed. Een raar eigen ding maken en dat kost 3 miljoen, dat is moeilijk.
Je moet dan heel veel mensen meekrijgen die onvoorwaardelijk in je geloven en dat is heel ingewikkeld.
Zou je ook met heel grote budgetten willen werken?
Als ik heel erg in een project geloof, dan zou ik het misschien gewoon doen. Maar in eerste instantie zou ik misschien zeggen, puur uit gevoel, dat ik wel een serieuze stem in een project wil blijven houden. Ik ben zelf nog niet in de completionbond hoek terecht gekomen. Tenminste wel als regisseur, maar niet als producent. Dat zou zoveel gedoe kunnen zijn dat ik denk, dat interesseert me eigenlijk niet; ik wil wel bezig zijn met de inhoud. Anderzijds, 5 miljoen daar kom ik ook wel uit hoe ik dat moet gaan besteden. Ik heb nu ook met grote partijen te maken en dat is tot op heden allemaal goed gelukt.